Kolka jelitowa

Płacz niemowlęcia, szczególnie noworodka, zawsze budzi niepokój rodziców. Z czasem uczą się oni, że w ten sposób dziecko komunikuje się z nimi i wyraża różne swoje potrzeby. Czasem jednak jest on oznaką bólu i to chce nam przekazać. Chcemy nauczyć się to rozróżniać i pomóc naszemu maluchowi. Najczęstszą przyczyną bólu u niemowlęcia jest kolka jelitowa. Atak kolki jelitowej zaczyna się na ogół gwałtownie, zwykle popołudniu lub wieczorem, kiedy to niemowlę zaczyna głośno, nieprzerwanie płakać lub nawet krzyczeć, trudno go uspokoić noszeniem czy kołysaniem. Często obserwujemy w trakcie takiego ataku zaciskanie piąstek, prostowanie i kopanie nóżkami, a jego brzuszek jest twardy i wzdęty. Widoczną ulgę przynosi dziecku oddanie gazów lub stolca. Ataki kolki jelitowej zwykle występują o podobnej porze dnia i trwają od kilku tygodni do kilku miesięcy (zwykle ustępują do 6 m). Jako przyczyny kolki jelitowej podaje się niedojrzałość przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na bodźce wewnętrzne i zewnętrzne, błędy dietetyczne matki karmiącej, a często zapewne przyczyną jest kombinacja wielu w/w czynników. Często zastanawiamy się czy to, co obserwujemy u naszego dziecka to jeszcze fizjologia, czy wymagana jest konsultacja lekarza. Aby odpowiedzieć sobie na to pytanie warto usystematyzować nasze obserwacje najlepiej zapisując je w kalendarzu - jak często występują ataki, o jakiej porze dnia się pojawiają, jak długo trwa płacz dziecka czy można dziecko uspokoić prostymi sposobami domowymi. Odpowiadając sobie na te pytania możemy podzielić dzieci na 3 grupy:

• I grupa – dzieci „łagodnie hałasujące” to takie, u których objawy niepokoju, rozdrażnienia trwają krócej niż 3 godziny dziennie i pojawiają się rzadziej niż 3 razy w tygodniu;
• II grupa – dzieci „hałasujące”, napady płaczu pojawiają się częściej niż 3 razy w tygodniu i trwają dłużej niż 3 godziny;
• III grupa – dzieci „przeraźliwie hałasujące”, u których napady płaczu trwają niemal bez przerwy i utrzymują się dłużej niż trzy tygodnie.

Postępowanie z dzieckiem powinno być uzależnione od stopnia nasilenia kolki. Wśród metod postępowania wyróżniamy metody żywieniowe, behawioralne, stosowanie preparatów ziołowych w ostateczności farmakoterapię. Właściwe postępowanie żywieniowe to analiza diety matki karmiącej (zakaz spożywania kofeiny, orzechów, ostrych przypraw, produktów wzdymających), ale również analiza sposobu karmienia (uwzględnić należy pozycję niemowlęcia, kształt brodawki, czas karmienia i odstępy pomiędzy nimi). Ponieważ kolka jelitowa może być wyrazem niedoboru laktazy bądź nietolerancji białka mleka krowiego, w takich przypadkach należy rozważyć wykluczenie tego białka z diety matki bądź wprowadzenie równowartościowych mieszanek złożonych z hydrolizatów kazeiny lub białek serwatkowych. Metody behawioralne to ogólnie znane i stosowane metody uspokojenia niemowlęcia poprzez kołysanie, stosowanie ciepłych okładów na brzuszek oraz masowanie brzuszka. Czasem ułożenie na brzuchu płaczącego niemowlęcia na twardym podłożu ułatwia oddanie gazów i przynosi znaczną ulgę. Preparaty ziołowe to różnego rodzaju preparaty czy herbatki zawierające koper włoski i miętę – działając rozkurczowo przynoszą podobny efekt. Dostępne są również w aptekach preparaty ułatwiające oddawanie gazów takie jak Espumisan, Infacol itp. można je stosować zgodnie z informacją na ulotce. Charakterystyczne jest to, że w grupie I i II objawy łagodnieją lub ustępują przy próbie noszenia, kołysania lub ssania; niestety w grupie III nie przynoszą już żadnej poprawy. W tej grupie niemowląt zalecana jest konsultacja lekarska w celu wdrożenia leczenia farmakologicznego.

Konsultacja lekarza jest również zalecana w przypadku jakichkolwiek wątpliwości, dlatego że tylko badanie lekarskie może wykluczyć inne poważniejsze przyczyny nieutulonego płaczu dziecka np. zapalenie ucha, uwięźnięcie przepukliny, zakażenie układu moczowego czy nadwrażliwość pokarmową.